به گزارش وبدا،  اجرای طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع، یکی از مهمترین برنامه‌های تحول نظام سلامت در سال‌های اخیر به شمار می‌رود که هدف آن ساماندهی مسیر دریافت خدمات درمانی، کاهش هزینه‌های غیرضروری و افزایش عدالت در دسترسی به خدمات سلامت است.

اکنون لردگان با فراهم شدن زیرساخت‌های فنی، نرم‌افزاری و اجرایی، به عنوان یکی از شهرستان‌های منتخب کشور آماده ورود به این مرحله جدید شده است؛ طرحی که موفقیت آن علاوه‌بر آمادگی دستگاه‌های اجرایی، به همراهی و اعتماد مردم نیز وابسته است.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی چهارمحال و بختیاری از فراهم کردن زیرساخت‌ها و هماهنگی‌های لازم برای اجرای هرچه بهتر طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع در شهرستان لردگان به عنوان یکی از ۲۰ شهرستان پایلوت کشور گفت: این طرح از ابتدای تیرماه به طور رسمی آغاز می‌شود.

اسدالله جلیل در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به آمادگی بیش از ۹۰ درصدی زیرساخت‌های لردگان برای اجرای طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع اظهار داشت: هماهنگی‌های لازم با امام جمعه، نماینده مجلس، فرماندار و بخشداران انجام شده است و تیم‌هایی نیز از وزارتخانه زیرساخت‌ها را بازدید و شرایط را مطلوب ارزیابی کرده‌اند.

وی ادامه داد: هر چند از اول خرداد این طرح در شهرستان به اجرا گذاشته شد تا نواقص کار برطرف شود اما به طور رسمی همزمان با سراسر کشور از اول تیرماه فرایند اجرای این طرح آغاز می‌شود.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی چهارمحال و بختیاری با تشریح فلسفه وجودی طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع اظهار داشت: هدف اصلی این است که شامل سه سطح مراقبت شامل خودمراقبتی، اقدامات پیشگیرانه در سطح1 (پزشک خانواده) و سپس ارجاع به سطوح تخصصی خواهد بود، این است که پرداختی از جیب مردم کاهش یابد.

وی ادامه داد: در این طرح، با ایجاد پرونده الکترونیک سلامت برای هر فرد بر اساس کد ملی، تمام سوابق بیمار، داروها و اقدامات درمانی ثبت می‌شود که بر اساس آن از انجام آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های تکراری و غیرضروری که هزینه‌های هنگفتی به نظام سلامت و مردم تحمیل می‌کند، جلوگیری می‌شود.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی چهارمحال و بختیاری با اشاره به افزایش هزینه‌های درمان و پیری جمعیت، افزود: هزینه‌های درمان روز به روز در حال افزایش است و بودجه نظام سلامت در نهایت از جیب مردم تامین می‌شود، به همین دلیل برنامه محوری دانشگاه، حرکت به سمت پیشگیری و خودمراقبتی است.

رایگان شدن ویزیت و بستری؛ جزییات کاهش هزینه‌ها

جلیل با ارائه جزییاتی از میزان کاهش هزینه‌ها برای بیمارانی که در نظام ارجاع ثبت‌نام کرده‌اند گفت: سطح1 که در قالب پزشک خانواده تعریف شده است هر فرد تا چهار بار مراجعه در سال، ویزیت رایگان می‌شود و فقط از بار پنجم به بعد، هزینه کامل دریافت می‌شود که در این رابطه بیماران خاص، صعب‌العلاج، سرطانی، زنان باردار و نابارور مستثنی هستند.

وی ادامه داد: در سطح ۲ شامل کلینیک‌های تخصصی و فوق‌تخصصی است که بیمار تنها ۱۵ درصد هزینه ویزیت متخصص را پرداخت می‌کند.

به گفته معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی چهارمحال و بختیاری با تعرفه‌های جدید، ویزیت متخصص برای این بیماران حدود ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان است و اگر بیمار از مسیر نظام ارجاع به بیمارستان ارجاع شود، هزینه بستری وی به صورت کامل رایگان می‌شود.

جلیل به مکانیسم اجرایی این طرح نیز اشاره کرد و گفت: با اجرای این طرح دیگر خبری از نسخه‌های کاغذی و در نوبت ایستادن در صف‌های طولانی نیست و پزشک خانواده در سطح1 ، در صورت نیاز به تخصص بالاتر، خود به صورت الکترونیک برای بیمار نوبت می‌گیرد، همچنین یک کارشناس نظام ارجاع در کلینیک‌های تخصصی مستقر است و تنها با وارد کردن کد ملی، مسیر درمان را هدایت می‌کند.

وی یادآور شد: همچنین پس از بستری و درمان، بازخورد نتیجه درمان توسط متخصص به پزشک خانواده ارجاع داده می‌شود تا روند پیگیری بیمار کامل شود.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی چهارمحال و بختیاری با اشاره به اینکه اصل موفقیت هر طرحی در گرو مشارکت مردم است یادآور شد: ممکن است در ماه‌های ابتدایی، مردم احساس سختی یا پیچیدگی در اجرای این طرح داشته باشند کنند اما انتظار می‌رود ظرف سه تا ۶ ماه، مزایای طرح را در زندگی و سلامت خود به خوبی مشاهده کنند.

جلیل از دستگاه‌های مختلف و رسانه‌ها خواست تا با اعتمادسازی در اجرای هرچه بهتر این طرح کمک کنند و در همین خصوص افزود: اگر مردم به ما اعتماد کنند بی‌شک اجرای این طرح به خوبی پیش خواهد رفت و هم از نظر هزینه و هم از نظر زمان، منفعت کامل با مردم است.

وی در خصوص هزینه‌های اجرای طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع نیز گفت: بودجه آن از محل هدفمندی یارانه‌ها و بودجه عمومی دولت پیش‌بینی و در اختیار بیمه سلامت کشور قرار گرفته است و بیمه سلامت و تامین اجتماعی نیز موظف به اجرای پزشک خانواده در مراکز ملکی خود هستند.

اجرای موفق چنین طرح گسترده‌ای تنها به آمادگی مراکز درمانی محدود نمی‌شود و نیازمند هماهنگی کامل میان بخش‌های مختلف نظام سلامت است. در این میان، سازمان بیمه سلامت به عنوان یکی از ارکان اصلی اجرای نظام ارجاع، نقش مهمی در پشتیبانی سامانه‌های الکترونیکی، مدیریت ارجاعات و اعمال مشوق‌های مالی برای بیماران بر عهده دارد.

زیرساخت‌های بیمه سلامت برای نظام ارجاع شهری لردگان آماده است

 

مدیرکل بیمه سلامت چهارمحال و بختیاری نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا گفت: تمام زیرساخت‌های سامانه‌ای و هماهنگی‌های لازم برای اجرای طرح نظام ارجاع شهری شامل سطوح ۲ و سه در شهرستان پایلوت لردگان فراهم شده است.

محمد حیدری با اشاره به سابقه طولانی نظام ارجاع در کشور اظهار داشت: بیش از ۲۰ سال است که نظام ارجاع سطح یک (پزشک خانواده روستایی) در حال اجرا است و بیمه سلامت همواره متولی و حامی آن بوده است.

وی ادامه داد: در گام جدید، ۲۰ شهرستان در کشور به عنوان پایلوت نظام ارجاع شهری انتخاب شده‌ است که لردگان نیز جزو این شهرستان‌ها است و ما بر اساس رسالت ذاتی خود، تمام سامانه‌های مربوطه را به‌روزرسانی کرده‌ایم و بحث تخفیف‌ها، ارجاعات و بازخوردهای مورد نیاز در سامانه‌ها از سوی سازمان بیمه سلامت اعمال شده است.

مدیرکل بیمه سلامت چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه بیمه سلامت به دلیل تجربه موفق در حوزه پزشک خانواده روستایی، مشکل خاصی برای اجرای نظام ارجاع شهری ندارد گفت: مجموعه بیمه سلامت با تکیه بر ۲ دهه تجربه، به طور کامل برای اجرای این طرح آماده است.

در کنار بیمه سلامت، سازمان تامین اجتماعی نیز به عنوان یکی از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان خدمات درمانی کشور، بخشی از بار اجرای این طرح را بر دوش خواهد داشت. هرچند مسوولان این سازمان از آمادگی برای مشارکت خبر می‌دهند، اما همزمان بر ضرورت رفع برخی چالش‌های زیرساختی و نرم‌افزاری برای اجرای یکپارچه نظام ارجاع نیز تاکید دارند.

آمادگی تامین اجتماعی برای مشارکت در طرح پزشکی خانواده لردگان

مدیر درمان تامین اجتماعی چهارمحال و بختیاری گفت: این سازمان با در اختیار داشتن پنج پزشک عمومی و یک متخصص اطفال در مرکز درمانی لردگان، برای اجرای پایلوت طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع در این شهرستان آماده است و همکاری نزدیکی با دانشگاه علوم پزشکی خواهد داشت.

مصطفی فلاحی در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به آغاز پایلوت طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع در شهرستان لردگان اظهار داشت: این طرح همزمان با ۶۴ شهرستان دیگر در کشور اجرایی می‌شود و از اول تیرماه نیز به‌صورت رسمی آغاز خواهد شد.

وی افزود: پزشک خانواده و نظام ارجاع، عدالت در دسترسی به نظام سلامت را تسهیل می‌کند و با تقویت طب پیشگیری، از بروز عوارض بیماری‌های مزمن مانند دیابت و فشار خون جلوگیری می‌کند.

فلاحی تصریح کرد: در حال حاضر مرکز درمانی ملکی تامین اجتماعی در لردگان دارای پنج پزشک عمومی و یک پزشک متخصص اطفال است و حدود ۲۶ تا ۲۷ درصد جمعیت این شهرستان تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی هستند.

مدیر درمان تامین اجتماعی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: بر اساس طرح، بیمه‌شدگان برای ثبت‌نام پزشک خانواده به مراکز درمانی تامین اجتماعی مراجعه می‌کنند که در سطح اول، ویزیت توسط پزشک عمومی انجام می‌شود که چهار روز نخست رایگان و مابقی با ۱۵ درصد فرانشیز خواهد بود.

وی یادآور شد: در صورت نیاز به ارجاع برای سطح ۲، بیماران با هماهنگی نظام ارجاع به پزشکان متخصص و فوق‌تخصص معرفی می‌شوند که از ظرفیت پزشکان متخصص دانشگاه علوم پزشکی در این زمینه استفاده خواهیم کرد.

فلاحی با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی اجرای طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع تصریح کرد: یکسان‌سازی سیستم‌های نرم‌افزاری (HIS) بین تامین اجتماعی و دانشگاه، نبود جایگاه «مراقب سلامت» در ساختار نیروی انسانی سازمان، و کاهش فرانشیز از ۳۰ به ۱۵ درصد که بر منابع مالی سازمان تاثیر می‌گذارد از مهمترین این چالش‌ها است.

وی تاکید کرد: با وجود این چالش‌ها، معتقدیم پزشکی خانواده و نظام ارجاع، کلیدی‌ترین راهکار برای اصلاح فرایند درمان در کشور است و همکاری خود را با دانشگاه علوم پزشکی به صورت جدی پیش خواهیم برد.

فلاحی اضافه کرد: موفقیت این طرح منوط به مشارکت سه رکن اصلی است؛ دستگاه‌های درمانی از جمله تامین اجتماعی و دانشگاه، سایر دستگاه‌های موثر در سلامت و مهم‌تر از همه، مشارکت آگاهانه مردم در اصلاح فرهنگ مصرف دارو و مراجعه به نظام ارجاع است.

در حالی که دستگاه‌های درمانی از آمادگی برای آغاز اجرای طرح سخن می‌گویند، مسوولان شهرستان نیز معتقدند انتخاب لردگان به عنوان پایلوت، فرصتی برای رفع بخشی از مشکلات مزمن حوزه سلامت این شهرستان است؛ منطقه‌ای که به دلیل پراکندگی جغرافیایی، جمعیت روستایی بالا و فشار مراجعات درمانی، همواره با چالش‌هایی در حوزه سلامت روبرو بوده است.

پایان نگرانی مردم لردگان از هزینه‌های درمان

 

فرماندار لردگان نیز با تاکید بر آمادگی کامل زیرساخت‌ها و برگزاری جلسات متعدد هماهنگی، از آغاز اجرای پایلوت طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع در این شهرستان خبر داد و گفت: در این طرح، مراجعه به سطح اول خدمات رایگان و در صورت ارجاع به بیمارستان، تمام خدمات بستری و جراحی نیز به طور کامل رایگان ارائه می‌شود.

داوود علی مرادی در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به انتخاب شهرستان لردگان به عنوان یکی از ۲۰ شهرستان فاز اول کشوری در اجرای طرح پزشک خانواده اظهار داشت: این شهرستان به دلیل جمعیت بالای روستایی و فاصله زیاد تا مرکز استان به عنوان پایلوت انتخاب شده و ما آماده اجرای کامل طرح هستیم.

وی با بیان اینکه جمعیت شهرستان لردگان ۱۶۰ هزار نفر است که ۲۵ درصد آن شهری و ۷۵ درصد روستایی است افزود: در مرحله نخست، این طرح تنها جامعه شهری شهر لردگان با بیش از ۵۳ هزار نفر جمعیت را پوشش می‌دهد و برای این منظور ۱۸ مرکز سلامت پیش‌بینی شده است.

فرماندار لردگان یادآور شد: پس از 6 ماه اجرای آزمایشی و رفع نواقص، طرح به سایر مناطق شهری و روستایی نیز تعمیم داده می‌شود.

مرادی با اشاره به اقدامات گسترده انجام شده برای فراهم کردن زیرساخت‌ها تصریح کرد: تاکنون جلسات متعددی در این خصوص با عوامل محلی و مدیران کشوری برگزار شده است و همچنین مدیران ارشد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از جمله معاون توسعه مدیریت و منابع و مدیرکل سلامت خانواده و نظام ارجاع سازمان بیمه سلامت از شهرستان بازدید و ارزیابی‌های لازم را در جهت آمادگی لردگان انجام دادند.

وی مهمترین مزایای اجرای این طرح را کاهش هزینه‌های درمان، کاهش مراجعات غیرضروری، نظام‌مند شدن خدمات سلامت و تغییر رویکرد از درمان‌محور به سلامت‌محور عنوان کرد و گفت: با اجرای این طرح، غربالگری و شناسایی افراد در معرض خطر به بهترین شکل انجام می‌شود، هر فرد دارای پرونده الکترونیک سلامت خواهد بود و پزشک خانواده وی مشخص می‌شود.

چالش‌های حوزه سلامت شهرستان لردگان

وی در ادامه به چالش‌های حوزه درمان در شهرستان لردگان اشاره کرد و گفت: بیمارستان ۹۶ تختخوابی لردگان با ضریب اشغال بالای ۷۵ درصد، علاوه‌بر شهرستان‌های لردگان، خانمیرزا و فلارد، بخشی از استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان را نیز تحت پوشش دارد و همچنین به دلیل قرار گرفتن شهرستان در محور ترانزیتی با تردد روزانه بیش از ۶ هزار خودرو، تصادفات و مراجعات تروماتیک زیاد است.

فرماندار لردگان با بیان اینکه شهرستان دارای ۲۲۷ روستا با راه‌های سخت‌گذر(صعب‌العبور) است خاطرنشان کرد: کمبود کادر درمانی و پرستاری، کمبود آمبولانس‌ و نیاز به تجهیزات به‌روز از مهمترین چالش‌های این حوزه است که در جلسات با مسوولان دانشگاه علوم پزشکی و وزارت بهداشت مطرح و پیگیری‌های لازم برای جبران این کمبودها انجام شده است.

مرادی از مردم لردگان خواست با مشارکت جدی در این طرح، زمینه‌ساز تعالی نظام سلامت شهرستان شوند و اضافه کرد: توصیه می‌شود مردم بحث پزشک خانواده را جدی بگیرند، بی‌شک با همکاری و تعامل همگانی نتایج بسیار خوبی برای سلامت و کاهش هزینه‌ها حاصل خواهد شد.

بهره کلام:

طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع در لردگان، اگرچه با هدف کاهش هزینه‌های درمان، ساماندهی خدمات پزشکی و تقویت پیشگیری آغاز می‌شود، اما موفقیت آن در گرو همکاری همه بخش‌های اجرایی، هماهنگی میان بیمه‌ها و مراکز درمانی و مهمتر از همه، استقبال و مشارکت مردم است.

تجربه اجرای این طرح در لردگان می‌تواند نقشه راهی برای توسعه آن در سایر نقاط استان و کشور باشد و در صورت رفع چالش‌های اجرایی، گامی موثر در اصلاح ساختار نظام سلامت و افزایش رضایتمندی شهروندان محسوب شود.

لردگان در ۱۶۰ کیلومتری مرکز چهارمحال و بختیاری واقع شده است.