داروهای لاغری مجاز، غیرمجاز و بررسی عوارض آنها
وبدا، بسیاری از افراد برای رسیدن سریعتر به وزن ایدهآل خود، به مصرف داروهای لاغری روی میآورند. اگرچه برخی از داروها با تأیید سازمان غذا و دارو عرضه میشوند و در صورت مصرف صحیح میتوانند بیخطر باشند، اما در مقابل، داروهای غیرمجاز و تقلبی نیز در بازار وجود دارند که میتوانند آسیبهای جدی به بدن وارد کنند. آگاهی از تفاوت میان داروهای مجاز و غیرمجاز لاغری، اولین گام در مسیر کاهش وزن سالم و ایمن است.
به گزارش وبدا، دکتر زهرا قادری داروساز و کارشناس امور دارویی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد گفت:
در دنیای امروز، چاقی به یکی از چالشهای جدی سلامت عمومی تبدیل شده است. بسیاری از افراد برای رسیدن سریعتر به وزن ایدهآل خود، به مصرف داروهای لاغری روی میآورند. اگرچه برخی از داروها با تأیید سازمان غذا و دارو عرضه میشوند و در صورت مصرف صحیح میتوانند بیخطر باشند، اما در مقابل، داروهای غیرمجاز و تقلبی نیز در بازار وجود دارند که میتوانند آسیبهای جدی به بدن وارد کنند. آگاهی از تفاوت میان داروهای مجاز و غیرمجاز لاغری، اولین گام در مسیر کاهش وزن سالم و ایمن است.
داروهای مجاز، تحت نظارت نهادهای رسمی مانند سازمان غذا و داروی ایران (IFDA) یا سازمان FDA آمریکا تولید و عرضه میشوند. این داروها معمولاً برای افراد دچار چاقی (BMI بالای ۳۰)، یا در موارد خاص (BMI بالای ۲۷ همراه با بیماریهایی مثل دیابت نوع ۲ یا فشار خون بالا) تجویز میشوند.از داروهای مجاز لاغری مجاز میتوان به داروی اورلیستات (Orlistat) اشاره کرد. مکانیسم این دارو مهار جذب چربی در رودهها است و با جلوگیری از جذب حدود ۳۰٪ از چربی مصرفی باعث کاهش وزن میشود. داروهای گیاهی دارای مجوز سازمان غذا و دارو و ترکیبات طبیعی چربیسوز نیز تنها در صورت داشتن برچسب مجوز تولید قابل اطمینان هستند.
داروهای لاغری غیرمجاز معمولاً بدون تاییدیه رسمی، از طریق اینترنت، شبکههای اجتماعی یا فروشندگان غیرقانونی عرضه میشوند. برچسب «گیاهی» یا «بدون عارضه» اغلب برای فریب مصرفکننده استفاده میشود؛ در حالیکه بسیاری از این محصولات حاوی مواد شیمیایی خطرناک و ناشناخته هستند.
چند نمونه از داروهای لاغری غیرمجاز پرخطر عبارتند از:
سیبوترامین:محرک سیستم عصبی و قلبی بوده و موجب افزایش فشار خون، سکته و اضطراب میشود. فنفلورامین: اثر بر سروتونین مغز گذاشته و نارسایی دریچه قلب و مشکلات ریوی از عوارض آن است. دیورتیکهای تقلبی (قرصهای ادرارآور): حاوی مواد شیمیایی ناشناخته بوده و موجب کمبود الکترولیتها و آسیب کلیوی میشوند. کپسولهای چینی بدون برچسب حاوی ترکیبات امفتامین، فنترمین یا فتالات بوده و موجب وابستگی، تشنج و آسیب مغزی میشود. چایها و دمنوشهای لاغری ناشناخته: ممکن است حاوی ملینها و مواد محرک باشند و باعث اسهال مزمن، کمآبی بدن و ضعف عمومی شوند.
استفاده از داروهای غیرمجاز میتواند به مشکلات شدید و گاهی غیرقابل جبران منجر شود:
- اختلال در سیستم قلبی و عروقی: افزایش ضربان قلب، فشار خون بالا، سکته قلبی
- آسیب به کبد و کلیه: بهدلیل مواد سمی ناشناخته در فرمولاسیون
- اختلالات روانی: اضطراب، پرخاشگری، بیخوابی، حتی توهم
- اختلالات گوارشی: دلدرد، تهوع، اسهال شدید
- وابستگی دارویی: برخی ترکیبات عامل اعتیاد هستند.
- تداخل دارویی خطرناک: داروهای غیرمجاز ممکن است عملکرد داروهای قلبی یا دیابت را مختل کنند .
نکات مهم در انتخاب داروی لاغری ایمن:
- همیشه با پزشک متخصص تغذیه یا داخلی مشورت کنید.
- دارو را فقط از داروخانه معتبر تهیه کنید.
- از خرید اینترنتی داروهای بدون مجوز پرهیز کنید.
- به کد IRC (شناسه مجوز وزارت بهداشت) روی بسته دقت کنید.
- به هیچ عنوان از محصولاتی که وعده کاهش وزن سریع میدهند استفاده نکنید.
- در کنار مصرف داروی مجاز، تغذیه سالم و ورزش منظم ضروری است.
در مسیر کاهش وزن، سلامت باید در اولویت باشد. داروهای لاغری مجاز هنگامی که تحت نظر پزشک مصرف شوند، میتوانند به کاهش وزن ایمن و تدریجی کمک کنند؛ اما مصرف داروهای غیرمجاز، نهتنها بیفایده است بلکه سلامتی فرد را نیز تهدید میکند. آگاهیبخشی عمومی و انتخاب آگاهانه، بهترین راه برای پیشگیری از عواقب جبرانناپذیر این داروهاست. کاهش وزن پایدار تنها با اصلاح سبک زندگی، رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی منظم ممکن است.